الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

570

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

ما عَدَا كذا : در مورد استثناء به كار مىرود ، در آيه : ( إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا وَ هُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى - 42 / انفال ) يعنى كنار و جانبى دور ، و در گذشته از قرب و نزديكى . عذب : ماءٌ عَذْبٌ : آبى پاك و خنك . در آيه گفت : ( هذا عَذْبٌ فُراتٌ - 53 / فرقان ) . أَعْذَبَ القومُ : آبشخور و آبشان شيرين و پاكيزه شد . عَذَاب : گرسنگى سخت و شديد . عَذَّبَهُ تَعْذِيباً : حبسش را در عذاب زياد كرد ، گفت : ( لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذاباً شَدِيداً - 21 / نمل ) . ( وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ - 33 / انفال ) : به عذابى كه آنها را از ريشه براندازد و نابود كند گرفتارشان نمىكند يعنى ( آنگاه كه تو در ميان ايشان هستى خدا عذابشان نمىكند و زمانى هم كه در حال استغفار و طلب آمرزشند عذابشان نمىكنند ) . و آيه : ( وَ ما لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ - 34 / انفال ) يعنى با شمشير عذابشان نمىكند ( عذاب دنيائى ) و در آيات : ( وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ - 15 / اسراء ) ( وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ - 138 / شعراء ) ( وَ لَهُمْ عَذابٌ واصِبٌ - 9 / صافّات ) « 1 » ( وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ - 10 / بقره ) ( وَ أَنَّ عَذابِي هُوَ الْعَذابُ الْأَلِيمُ - 50 / حجر ) در اصل معنى - عذاب - اختلاف شده است ، بعضى گفته‌اند معنى آن از عبارتى است كه مىگويند : عَذَبَ الرّجلُ : در وقتى كه كسى خور و خواب را ترك كند و او را - عَاذِبٌ و عَذُوبٌ - گويند .

--> ( 1 ) در باره شياطين است كه عذابى پيوسته و دائمى است .